26.02.2014

Да здравствует Божхона Иттифоқи!

Бугунги кунда ижтимоий  - сиёсий ва фаол мавзу айланиб улгурган Қирғизистон ва Божхона иттифоқига масаласига озроқ эътибор берсак. Бу ҳақида кўп гапирмоқчи эмасман.  Ҳамма, яъни кимни озроқ мамлакатимиз келажаги қизиқтирса бу ҳақида бирон нима билиши табиий.

2010-йил, Марказий осиёдаги "Демократия оролчаси" Қирғизистондек кулбаи - вайронамиз қўшниларга "демократия" қандай эканлиги кўрсатиб бир мазза қилиб эркалаб олди. Воқеалар, давлат тўнтарилиши, ва ҳ.к.


Муваққат ҳукумат кетиб улгурмасдан кучли сиёсатчиларимиз ғоялар булоғи, юрт келажаги қутичаси дея хисоблайдиган миячалари атрофида "умид учқунлари" лов эта ёна бошлади. У учқунлар Уларни фикру ҳаёлини ўзига жалб эта олди. Чунки у "Божхона иттифоқи" эдида.

Ҳа майли, Шермуҳаммад ака ўз блогида айтиб ўтганидай ҳали ҳам Россияга мустамлака каби яшаймиз. Энди иқтисодий ҳаётимизга назар ташласак. 2014 йилда яшаябмиз, ахир.

Бу йил ўзгача йил. Амриқо деган буюк бир мамлакат, Бишкекнинг "Манас" аэтопортида жойлашган ҳарбий базасини олиб чиқиб кетади. Бу кимни фойдасига, Ўрусияни ҳа ўша Ўрусияни. Бизга нима наф? Бюджетимиз бўшаб қолиши, патент, солиқларни қимматлаши албатта.

Буларнинг ҳаммаси албатта давлат ғазнаси учун салбий таъсир кўрсатади. У ёқда ҚирғизГазни гапирмаса ҳам бўлаверади.

Март ойида Республикамиз Божхона иттифоқига кириши ҳақида маълум қилган. Махсус гуруҳ ташкиллаштирилиб бачна нарсаларни ўрганилиши зиммасига юклатилган. Иш кетмоқда. Лекин, Бишкекда бир гуруҳ ёшлар, Марказий осиё эркин бозор институти  фаоллари ва "Реформа" партияси аъзолари БИга қарши намоишлар ўтказишда давом этмоқда.

Албатта, агар Қирғизистон БИга қўшилса, ижтимоий ҳаётимизга қийинчиликлар юзага келиши мумкин. Хитойдан келаётган молларнинг нархлари, хуллас ҳамма нарсада қимматчилик пайдо бўлади. (Қозоқистон ва Россияда ишлаб чиқариладиган махсулотлар бундан мустасно.) Мамлакатимизда бирон, завод - фабрика йўқ экан, ҳамма хусусий тадбиркорлик (бизнес) билан машғул. Бу арзимас бизнеслари ҳам инқирозга юз тутиши, ишсизлик сони талайгина ва яна кўпайиб кетиш эҳтимолдан ҳоли эмас.

Аммо, иложимиз қанча, биз хоҳлайлик ёки хоҳламайлик барибир ҳам БИ киримиз, бунга ишонаман. Чунки бунга етарли сабаблар бор. Қирғизистонни эса Ўрусия олдида бурчи ва бошқалар.

Аслида, Қирғизистон Халқаро Савдо Ташкилотига (ВТО) аъзо экан, БИни кераги йўқ, умуман кераги йўқ деб хисоблайман.

Ҳаётимизнинг жилвади даврлари ҳали олдинда. Аждарҳолар бизларни ва биздай кичик, қолаверса тутруғи йўқ давлатларни ютиб юборади, воқеалар ривожини олий ҳакам вақт кўрсатади, гувоҳи бўламиз. 

3 комментария:

  1. Муаллиф Қирғизистондан эканлигини мақола охирларида билдим. Унгача БИЗ деган пайтда Қирғизистонни эмас, Ўзбекистонни тушунавердим...)))

    ОтветитьУдалить
  2. Bojxona Ittifoqi katta girdob, u ko'plab ishlab chiqarish sohalari faoliyati xavf soladi. Masalan, Yangiyol yog'-moy kombinati ishlab chiqarayotgan yog' mahsulotlari yaqin kelajakda kirib kelishi mumkin bo'lgan hozirgiga qaraganda birmuncha arzon bo'lgan Rossiya va Qozog'istonda ishlab chiqarilgan yog' mahsulotlari ta'sirida sotuvi keskin kamayib ketmasligiga hech kim kafolat bermaydi. Lekin, bu siz aytayotgandek korxonaning butunlay yopilishini anglatmaydi, balki korxona oldiga raqobatga chidash shartlarini qo'yadi. Bu birinchi jihat deb hisoblayman, ikkinchidan, har bir mamlakat BI ga qo'shilish arafasida o'z shartlari, o'z ichki bozorlari himoyasi asosida qatnashadi. Masalan, O'zbekistonnning BI ga qo'shilishi o'ylashimcha Qozog'istondan import qilinayotgan un mahsulotlar uchun bojlarni butunlay olib tashalishini anglatmaydi, o'ylashimcha. Va uchinchidan, Xitoy haqida. Bozorni to'ldirayotgan arzon Xitoy mollari faqat va faqat bizni (Qir'gizistonni ham) ziyoniga xizmat qiladi. Masalan, hozir O'zbekistonga kirib kelayotgan birgina ruchkaning narxi deylik 300 so'm. Huddi shu ruchka Xitoyda qancha turishi mumkin. O'ylashimcha bizni sharoitimizda islab chiqarilgan ruchka Xitoyda ishlab chiqarilishga qaraganda qimmatroqqa tushadi. Mayliga Xitoydan arzon ruchka kirib kemasin, salgina qimmatroqqa mamlakatimiz o'zida ishlab chiqarilsin. Xitoydan kirib kelayotgan mollar nafaqat ruchka, diyarli barcja sohalar (to'qimachilik, yengil sanoatning boshqa tarmog'lari)ga katta ta'sir o'tkazdiradi va katta xavf soladi. Xitoyning mollari butun umr arzon bo'ladi deb o'ylash notog'ri, bularning hammasi bozorni egablab olishgagina qaratilgan. Umuman olganda BI ga qo'shilishni ma'qul siyosat sifatida baholash mumkin. Balkim bu kelajakda ittifoq hududida erkin ishlash, ko'chish imkoniyatlarini berar, balkim Rossiyadan jo'natilgan pullar evaziga pensiya tayinlanishi ham mumkin bo'lar.

    ОтветитьУдалить
  3. Фикрлар ва эътибор учун катта раҳмат!

    ОтветитьУдалить

Izoh qoldirish joyi...